Bateria CMOS (Complementary Metal-Oxide Semiconductor) to mała, okrągła bateria litowa montowana na płycie głównej każdego komputera PC i laptopa. Jej zadaniem jest zasilanie układu pamięci CMOS, który przechowuje ustawienia BIOS oraz dane zegara czasu rzeczywistego (RTC) nawet gdy komputer jest odłączony od sieci elektrycznej.
Bez sprawnej baterii CMOS komputer przy każdym uruchomieniu zapomina o dacie, godzinie i wszystkich niestandardowych ustawieniach BIOS, co może prowadzić do poważnych problemów z działaniem systemu. W naszym serwisie w Warszawie wymieniamy baterie CMOS w ramach diagnostyki i naprawy płyt głównych.
Historia i zasada działania układu CMOS
Pamięć CMOS to rodzaj nieulotnej pamięci RAM zintegrowanej z układem BIOS lub chipsetem płyty głównej, przechowująca kilkadziesiąt lub kilkaset bajtów konfiguracji. Technologia CMOS charakteryzuje się wyjątkowo niskim poborem energii w stanie spoczynku – stąd mała bateria CR2032 o pojemności 210-225 mAh może zasilać układ CMOS przez 5-10 lat. Pamięć CMOS przechowuje m.in. ustawienia kolejności bootowania, konfigurację XMP/EXPO, tryby pracy napędów SATA i wiele innych parametrów systemowych.
Zegar czasu rzeczywistego (RTC) i jego rola
Drugą kluczową funkcją zasilaną przez baterię CMOS jest zegar czasu rzeczywistego (RTC – Real-Time Clock). To dedykowany oscylator kwarcowy taktowany zazwyczaj częstotliwością 32 768 Hz, który liczy czas z dokładnością do sekund i przechowuje datę oraz godzinę w rejestrach CMOS. Bez zasilania bateryjnego RTC zatrzymuje się natychmiast po wyłączeniu komputera. Dokładny czas systemowy jest kluczowy dla certyfikatów SSL, synchronizacji plików, logów systemowych i wielu aplikacji biznesowych.
Lokalizacja baterii CMOS na różnych urządzeniach
W komputerach stacjonarnych bateria CMOS to najczęściej okrągła bateria CR2032 o średnicy 20 mm i grubości 3,2 mm, umieszczona w plastikowym uchwycie na płycie głównej. W laptopach lokalizacja jest mniej oczywista – bateria CMOS może być przylutowana do płyty głównej (połączona kablem), schowana pod metalową osłoną lub zlokalizowana pod klawiaturą. Serwis laptopów wymaga często demontażu wielu komponentów by dotrzeć do baterii CMOS.
Kiedy bateria CMOS wymaga wymiany?
Typowe objawy rozładowanej baterii CMOS to: data i godzina resetujące się do domyślnych wartości (np. 01.01.2000) po wyłączeniu komputera, komunikat "CMOS checksum error" lub "RTC battery failure" podczas startu systemu, utrata ustawień BIOS przy każdym wyłączeniu. Nasz serwis w Warszawie wymienia baterie CMOS w komputerach stacjonarnych i laptopach – zapraszamy.
