Wentylator laptopa, który nie przyspiesza przy wzroście temperatury procesora, to poważna awaria układu chłodzenia. Prawidłowy wentylator powinien reagować na wzrost temperatury przez zwiększenie prędkości obrotowej – jeśli zamiast tego pracuje na stałych obrotach niezależnie od obciążenia lub nie reaguje wcale, procesor szybko osiąga TJ Max i włącza throttling.
Problem braku reakcji wentylatora na obciążenie może mieć dwojaką naturę: mechaniczną (uszkodzony silnik wentylatora niezdolny do przyspieszenia) lub elektryczną (uszkodzony kontroler PWM, Embedded Controller lub sterownik termiczny). Każda z tych przyczyn wymaga innej interwencji serwisowej.
Nasz serwis diagnozuje i naprawia awarię wentylatora nieregulującego obrotów. Znamy architekturę sterowników termicznych wszystkich popularnych platform Intel i AMD i szybko lokalizujemy źródło problemu – czy leży w mechanice wentylatora, czy w elektronice płyty głównej.
Jak działa regulacja obrotów wentylatora
Wentylator laptopa sterowany jest przez Embedded Controller (EC) na płycie głównej, który odczytuje temperatury z czujników termicznych (zazwyczaj diody termiczne wbudowane w procesor i GPU) przez magistralę SMBus. Na podstawie tych temperatur EC generuje sygnał PWM (Pulse Width Modulation) o częstotliwości 25 kHz i wypełnieniu od 20% (niskie obroty) do 100% (maksymalne obroty), który steruje prędkością wentylatora.
Wentylator prawidłowo reagujący na obciążenie powinien przejść od ~1500 RPM (stan spoczynku) do ~5000 RPM (pełne obciążenie) w ciągu 10–20 sekund od wzrostu temperatury powyżej progu. Brak tej reakcji wskazuje na jeden z elementów w łańcuchu: czujnik temperatury, EC, driver tranzystora MOSFET lub sam wentylator.
Diagnostyka braku reakcji obrotów
Diagnozujemy przy użyciu HWiNFO64 monitorującego temperatury i obroty RPM. Przeprowadzamy test Prime95: ładujemy procesor w 100% i obserwujemy, czy obroty wentylatora rosną proporcjonalnie. Brak wzrostu obrotów przy rosnącej temperaturze (>80°C) jednoznacznie wskazuje na problem.
Następnie sprawdzamy sygnał PWM na złączu wentylatora oscyloskopem – czy sygnał w ogóle jest generowany i czy jego wypełnienie rośnie wraz z temperaturą. Brak sygnału PWM = uszkodzony EC lub sterownik. Prawidłowy sygnał PWM, ale brak reakcji wentylatora = uszkodzony silnik wentylatora (złożona awaria: silnik nie reaguje na sterowanie).
Naprawa
W przypadku uszkodzonego wentylatora (prawidłowe sterowanie, brak reakcji mechanicznej) – wymieniamy wentylator na nowy. W przypadku uszkodzonego kontrolera PWM lub MOSFET na płycie głównej – naprawiamy mikroolumowniczą. W przypadku uszkodzonego EC – wymiana lub reprogramowanie EC (zaawansowana operacja dostępna u nas dla popularnych platform).
Po naprawie weryfikujemy regulację: pełny test Prime95 z monitorowaniem obrotów. Wentylator musi reagować na temperaturę w ciągu 15 sekund od wzrostu. Dokumentujemy wyniki testu i przekazujemy klientowi wraz ze sprzętem.
Gwarancja
Gwarancja na wymianę wentylatora: 12 miesięcy. Gwarancja na naprawę mikroolumowniczą (EC, MOSFET): 6 miesięcy. Czas realizacji: 1–3 dni robocze w zależności od zakresu naprawy. Zapraszamy do kontaktu w celu umówienia diagnostyki.
