WHEA (Windows Hardware Error Architecture) to mechanizm systemu Windows służący do rejestrowania i raportowania błędów sprzętowych w czasie rzeczywistym. Błąd WHEA_UNCORRECTABLE_ERROR (kod 0x00000124) to niebieski ekran śmierci wskazujący na wykrycie nieodwracalnego błędu sprzętowego – najczęściej dotyczącego procesora, pamięci RAM lub płyty głównej. Jest to jeden z bardziej niepokojących BSOD, ponieważ wskazuje bezpośrednio na problem z hardware.
Błędy WHEA związane z procesorem mogą mieć różne źródła: problemy z napięciem Vcore, niestabilny overclocking, uszkodzone rdzenie CPU, problemy z kontrolerem pamięci IMC lub – rzadziej – uszkodzona pamięć podręczna procesora. Ważną cechą WHEA jest to, że zdarzenia są rejestrowane w dzienniku zdarzeń Windows i mogą być analizowane przez specjalistyczne narzędzia, co znacznie ułatwia diagnozę.
W naszym serwisie analizujemy logi WHEA, identyfikujemy konkretny typ błędu sprzętowego i przeprowadzamy ukierunkowane testy diagnostyczne. Dzięki temu szybko wskazujemy źródło problemu i proponujemy efektywne rozwiązanie.
Co oznaczają błędy WHEA i jak je odczytać?
Zdarzenia WHEA są rejestrowane w Podglądzie zdarzeń Windows (Event Viewer) w sekcji Hardware Events. Każde zdarzenie zawiera szczegółowe informacje: typ błędu (Machine Check Exception – MCE), numer rdzenia CPU, w którym wystąpił błąd, bank MCE i kod przyczyny. Dla technika serwisowego te informacje są bezcenne – pozwalają określić, czy problem leży w rdzeniach obliczeniowych CPU, kontrolerze pamięci IMC czy w innym miejscu. Dzienniki WHEA można eksportować i analizować narzędziami takimi jak WhoCrashed lub WinDbg.
Najczęstsze przyczyny WHEA związane z CPU
Błędy WHEA od procesora najczęściej wynikają z: zbyt niskiego napięcia Vcore (undervolting za bardzo agresywny), zbyt wysokiego napięcia w połączeniu z przegrzewaniem, uszkodzonego lub zdegradowanego rdzenia CPU (typowe dla procesorów Intel 13. generacji z mikroarchitekturą Raptor Lake po głośnych problemach z niestabilnością), problemów z kontrolerem pamięci IMC lub niezgodności BIOS z konkretnym stepping procesora. Czasem wystarczy aktualizacja mikrokodu BIOS, by błędy zniknęły.
Diagnoza błędów WHEA w serwisie
Diagnostyka obejmuje kilka etapów: analiza logów WHEA w Podglądzie zdarzeń, identyfikacja wzorców – czy błędy dotyczą zawsze tego samego rdzenia, co sugerowałoby fizyczne uszkodzenie. Następnie wykonujemy testy obciążeniowe z monitoringiem: Prime95 Small FFT, LINPACK lub Core Cycler (narzędzie Intel do testowania niestabilności 13/14 gen). Weryfikujemy wersję BIOS i dostępność aktualizacji mikrokodu. Sprawdzamy ustawienia Vcore – zarówno undervolting jak i zbyt wysokie napięcie mogą generować WHEA.
Jak naprawiamy problemy z WHEA?
Rozwiązanie zależy od przyczyny. Jeśli problem leży w ustawieniach BIOS (zbyt agresywny OC lub undervolting), korygujemy konfigurację na stabilne wartości domyślne. Aktualizujemy BIOS do wersji zawierającej najnowsze poprawki mikrokodu procesora. Jeśli problem dotyczy konkretnego uszkodzonego rdzenia (np. typowa dla Intel Raptor Lake degradacja), a producent płyty głównej wydał poprawkę, wgrywamy ją. W przypadku trwałego fizycznego uszkodzenia rdzenia jedynym rozwiązaniem jest wymiana procesora. Dla procesorów Intel z problemem 13/14 gen informujemy klientów o możliwości skorzystania z programu gwarancyjnego Intel.
