Zegar czasu rzeczywistego (RTC – Real-Time Clock) to wyspecjalizowany układ elektroniczny odpowiedzialny za dokładne odmierzanie czasu nawet gdy komputer jest wyłączony. Bateria CMOS jest dla RTC jedynym źródłem energii w stanie wyłączenia komputera. Zrozumienie działania RTC wyjaśnia, dlaczego poprawna data i godzina są tak ważne dla systemu i dlaczego wymiana baterii jest podstawowym zabiegiem serwisowym.
Nasz serwis w Warszawie regularnie naprawia problemy z RTC w komputerach i laptopach, których bateria CMOS uległa wyczerpaniu lub uszkodzeniu.
Zasada działania układu RTC
Układ RTC zbudowany jest wokół oscylatora kwarcowego o częstotliwości 32 768 Hz (2^15 Hz). Dzielniki częstotliwości redukują ten sygnał do 1 Hz, który inkrementuje rejestry czasu i daty: sekundy, minuty, godziny, dzień tygodnia, dzień miesiąca, miesiąc, rok. Dane te są przechowywane w rejestrach CMOS (rejestr 0x00-0x09 w typowym układzie MC146818 lub podobnym). Pobór prądu układu RTC w stanie spoczynku wynosi zaledwie 0,5-3 µA.
Integracja RTC z chipsetem płyty głównej
W nowoczesnych komputerach RTC nie jest już osobnym układem scalonym – jest zintegrowany wewnątrz chipsetu PCH (Intel Platform Controller Hub) lub kompleksu SOC (AMD). Bateria CMOS dostarcza napięcie do specjalnego pinu VRTC (zazwyczaj 3,0 V z diodą Schottky'ego chroniącą przed prądem zwrotnym do reszty systemu). Chipset zawiera logikę kompatybilną z klasycznym MC146818A i pełni rolę zarówno RTC jak i kontrolera CMOS memory.
Co się dzieje z RTC po wyjęciu baterii
Po wyjęciu baterii CMOS i odłączeniu zasilania sieciowego rejestr czasu RTC nie jest zasilany i natychmiast zatrzymuje odliczanie. Dane rejestru mogą zostać skasowane lub przyjąć losowe wartości – stąd reset daty do domyślnej po wymianie baterii. Niektóre płyty główne mają kondensator filtrujący, który tymczasowo podtrzymuje zasilanie RTC przez kilkanaście sekund po wyjęciu baterii, ale nie zastępuje stałego zasilania bateryjnego.
Wymiana baterii CMOS dla poprawnego działania RTC
Sprawna bateria CMOS to fundament dokładnego czasu systemowego. Nasz serwis w Warszawie wymienia baterie CMOS i kalibruje RTC po wymianie – ustawiamy datę, godzinę i weryfikujemy synchronizację NTP. Zapraszamy na szybki serwis.
